Με την ευλογία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ. Ιερωνύμου Β΄, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου, η έκτη συνάντηση του Σεμιναρίου Επιμόρφωσης Κατηχητών-τριών, που διοργανώνει το Ίδρυμα Νεότητος και Οικογένειας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών για δέκατη ένατη συνεχή χρονιά.
Εισηγητής ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Γεώργιος Γανωτής, Εφημέριος του Ι. Ναού Παναγίας Κυπριάδου – Εκπαιδευτικός, που μίλησε με θέμα: «Τρόποι βελτίωσης της Αγιογραφικής διήγησης».
Ο π. Γεώργιος έκανε αρχικά μία γενική εισαγωγή σημειώνοντας ότι ιδιαίτερα στις μέρες μας όποιος/α αποφασίσει να διακονήσει ή να συμμετέχει στην Κατήχηση έχει να αντιμετωπίσει ένα αρνητικό κλίμα που κάνει το έργο της κατήχησης ιδιαίτερα δύσκολο. Ωστόσο, σήμερα υπάρχει ανάγκη κατήχησης και χριστιανικής αγωγής πιο πολύ παρά ποτέ!
Για αυτό τον λόγο ο ρόλος του Κατηχητή είναι πολύ σημαντικός. Ο Κατηχητής είναι ένας εθελοντής ήρωας σε αντίξοες συνθήκες με πολύ μεγάλη ευθύνη και μοναδική σημασία στη ζωή των παιδιών γιατί:
α) Θυσιάζει προσωπικό χρόνο σε μια εποχή που δεν απομένει προσωπικός χρόνος.
β) Αντιμετωπίζει παιδιά με πολλά ψυχολογικά, αναπτυξιακά και γνωστικά προβλήματα (έκρηξη αυτισμού, δυσλεξίας και απροσάρμοστης συμπεριφοράς, διαφορετική μητρική γλώσσα και κουλτούρα κλπ).
γ) Καλείται να ζει όπως διδάσκει, να είναι ειλικρινής και να κερδίσει την εμπιστοσύνη ενός ιδιαίτερα δύσκολου και απαιτητικού κοινού (συμβουλή Μακαριστού Παύλου Σισανίου: «ο Κατηχητής πρέπει να γίνει ο μεγάλος αδελφός των κατηχουμένων»).
δ) Να μεταφέρει στα παιδιά τη χαρά που έχει πάρει από τη Θεία Λειτουργία και τη Θεία Μετάληψη.
Στη συνέχεια της εισήγησής του ο π. Γεώργιος αναφέρθηκε στον πιο διαδεδομένο τρόπο κατήχησης που είναι η παρουσίαση βίων Αγίων, η εξιστόρηση εκκλησιαστικών εορτών, η αφήγηση ευαγγελικών περικοπών ή άλλων εκκλησιαστικών αναγνωσμάτων, η παρουσίαση εικόνων ή αγιογραφιών. Σκοπός της αγιογραφικής διήγησης δεν είναι απλώς να ενημερώσει, αλλά να οδηγήσει σε μίμηση και πνευματικό προβληματισμό. Όσον αφορά στο εύρος της αγιογραφικής αφήγησης καλύπτει ό,τι υπηρετεί τη φανέρωση της αγιότητας, και περιορίζεται εκεί όπου η αφήγηση παύει να οικοδομεί πνευματικά.
Σε αυτό το σημείο τόνισε ιδιαίτερα πως το μάθημα στο Κατηχητικό είναι απαραίτητο να αλλάξει και να γίνει πιο διαδραστικό, δίνοντας τη δυνατότητα της ενεργητικής συμμετοχής των παιδιών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να εμπλουτιστεί με δραστηριότητες που βασίζονται στις παιδαγωγικές αρχές της Βιωματικής Μάθησης και κυρίως στην ομαδοσυνεργασία και την εκμάθηση μέσω της πράξης.
Περνώντας στο κύριο θέμα της παρουσίασής του ο ομιλητής εξήγησε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να βελτιωθεί η Αγιογραφική αφήγηση:
- Από την πληροφορία στο βίωμα -Όχι απλή εξιστόρηση γεγονότων
– Ανάδειξη του ερωτήματος: «τι έχει να μου πει αυτός ο Άγιος σήμερα;»
– Σύνδεση με καθημερινές εμπειρίες παιδιών και νέων (φόβος, μοναξιά, αδικία, επιλογές) «Έχετε νιώσει ποτέ κάτι παρόμοιο;» «Τι θα κάνατε εσείς στη θέση του;»
-Μετά τη διήγηση όχι κήρυγμα αλλά Συζήτηση, Διάλογος, Σχέση
- Γλώσσα απλή – Σιωπή και χρόνος – Αναπάντητη ερώτηση
-Αποφυγή δύσκολης γλώσσας χωρίς εξήγηση – χρήση παραδειγμάτων
-Χρήση σύγχρονου λόγου χωρίς να χάνεται το εκκλησιαστικό ήθος
-Λιγότερα «έτοιμα συμπεράσματα», περισσότερος διάλογος
-Μικρές παύσεις μετά από ένα δυνατό σημείο
-Χώρος για ερωτήσεις
-Δεν χρειάζεται να «γεμίσεις» όλο τον χρόνο
-Η σιωπή πολλές φορές μιλά περισσότερο
-Η δύναμη της αναπάντητης ερώτησης ( ενεργοποίηση μαθητή)
- Ενεργή χρήση της εικόνας (αγιογραφίας)
-Σκοπός: τα παιδιά να ανακαλύψουν τη διήγηση μέσα από την εικόνα ή να προβληματιστούν μ’ αυτήν
-Δείξε την εικόνα και μην μιλήσεις αμέσως. Δώσε χρόνο!
-Ζήτησε: «Τι βλέπετε πρώτα;» «Πώς σας φαίνεται το πρόσωπο του Αγίου;»
-Η εικόνα όχι ως διακόσμηση, αλλά ως αφήγηση
-Ανάλυση συμβόλων: στάση σώματος, χρώματα, πρόσωπο, βλέμμα
-Σύνδεση συγκεκριμένων σκηνών της εικόνας με τη διήγηση
4. Συμμετοχική αφήγηση -βιωματικές δραστηριότητες -η αφήγηση εδραιώνεται
– Ερωτήσεις στα παιδιά («τι σου κάνει εντύπωση;»)
– Μικρές δραστηριότητες (ζωγραφική, αναδιήγηση με δικά τους λόγια)
– Ζωγραφίζουν μια σκηνή του Αγίου
– Λένε την ιστορία με δικά τους λόγια
-Γράφουν μια σύντομη προσευχή
-Σύνδεση με εμπειρίες από τη λειτουργική ζωή της ενορίας
5. Ανάδειξη του ανθρώπινου στοιχείου
-Οι Άγιοι όχι ως «υπερήρωες», αλλά ως αγωνιζόμενοι άνθρωποι
-Έμφαση στις δυσκολίες, τους φόβους, τις επιλογές τους
-Αυτό βοηθά τα παιδιά να ταυτιστούν, όχι απλώς να θαυμάσουν
6. Σύνδεση με τη λατρευτική ζωή
-Αναφορά στη γιορτή του Αγίου
-Σύντομη προσευχή μπροστά στην εικόνα
-Συμμετοχή στη Θεία Λειτουργία ή στον Εσπερινό
Αξιοποιώντας την εορτή της Υπαπαντής, ανήμερα της σεμιναριακής συνάντησης, ο π. Γεώργιος έφερε ως παράδειγμα την ανάλυση της αγιογραφικής εικόνας της μεγάλης αυτής Δεσποτο-Θεομητορικής εορτής, μέσω της παρατήρησης, από την οποία οι μαθητές του αντιλήφθηκαν πολλές δογματικές αλήθειες της Ορθοδόξου πίστεως και λατρείας.
Στο τέλος της ομιλίας οι Κατηχητές υπέβαλλαν ερωτήσεις στον π. Γεώργιο και τον ευχαρίστησαν θερμά για την εξαιρετική αυτή παρουσίαση του θέματος!
Η επόμενη σεμιναριακή συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, συν Θεώ, τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου με ομιλητή τον κ. Γεώργιο Μπουκουβάλα, Ιατρό – Κατηχητή, με θέμα: «Ορθοδοξία και Ορθοπραξία. Η Ορθόδοξη ζωή στην πράξη. Μαθαίνουμε να παρασκευάζουμε λιβάνι και πρόσφορο».





















