Σεμινάριο Επιμόρφωσης Κατηχητών : Ἡ γὰρ τιμὴ τῆς Εἰκόνος ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει

Με την ευλογία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος, κ. Ιερωνύμου Β΄, πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 13 Ιανουαρίου, η πέμπτη συνάντηση του Σεμιναρίου Επιμόρφωσης Κατηχητών-τριών, που διοργανώνει το Ίδρυμα Νεότητος και Οικογένειας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών για δέκατη όγδοη συνεχή χρονιά.
Οι Κατηχητές μπορούν να παρακολουθήσουν τις εισηγήσεις με φυσική παρουσία (για όσους διακονούν σε ενορίες εντός Αττικής) και μέσα από πλατφόρμα τηλεδιάσκεψης (για όσους κατηχούν σε ενορίες άλλων Ι. Μητροπόλεων της Ελλάδας και του Εξωτερικού).
Εισηγητής ήταν ο Πρωτοπρεσβύτερος π. Μιλτιάδης Ζέρβας, Διευθυντής του περιοδικού Πειραϊκή Εκκλησία, Εφημέριος του Ι. Ναού Αγίας Αικατερίνης Καστέλλας, με θέμα:
«Παρουσιάζοντας στα παιδιά τι γιορτάζουμε την Κυριακή της Ορθοδοξίας».

Ο π. Μιλτιάδης ξεκίνησε την ανάπτυξη του θέματος μοιράζοντας ορθόδοξες Εικόνες στους Κατηχητές από τον εορτολογικό κύκλο και τους Αγίους της Εκκλησίας μας και πρότεινε πως το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε διδάσκοντας τα παιδιά για την Κυριακή της Ορθοδοξίας είναι να τους δώσουμε να κρατήσουν μία Εικόνα. Έτσι ανοίγει η καρδούλα τους και μπαίνει μέσα φως!

Αφού παρουσίασε το ιστορικό πλαίσιο και τα στάδια της Εικονομαχικής έριδας, τις αιτίες και τα αποτελέσματα, προχώρησε στη διδακτική πρόταση με το αυτό θέμα. Βέβαια, επεσήμανε ότι τα παιδιά Γυμνασίου έχουν λανθασμένη εντύπωση για τη σημασία της Εικονομαχίας, όπως αυτή παρουσιάζεται μέσα από τα σχολικά βιβλία.

Συνεχίζοντας ο ομιλητής τόνισε πως είναι καλό γενικά να θέτουμε έναν διδακτικό στόχο, αλλά η παρουσίαση της Κυριακής της Ορθοδοξίας μπορεί να έχει και δύο.
Α. Να κατανοήσουν τα παιδιά τη σημασία των αγίων Εικόνων στη ζωή της Εκκλησίας και του κάθε πιστού.
Β. Να μιλήσουμε στα παιδιά για την Ορθοδοξία και να εξηγήσουμε το τι είναι το δόγμα και πως αυτό σχετίζεται με τη ζωή.

Αναλύοντας τον πρώτο διδακτικό στόχο ο ομιλητής σημείωσε ότι ο καθένας από εμάς ξέρει πως όταν αγαπούμε κάποιον, θέλουμε να βλέπουμε το πρόσωπό του. Ακόμα κι όταν είναι μακριά αναζητούμε κάποια φωτογραφία του αγαπημένου. Θέλουμε να διατηρήσουμε στην ψυχή μας τη δική του εικόνα.

Οι πιστοί άρχισαν να ζωγραφίζουν εικόνες του Χριστού εξαιτίας της αγάπης που είχαν προς το πρόσωπό Του. Ήθελαν εκείνοι που Τον είχαν γνωρίσει να βλέπουν τη μορφή Του.
Ήθελαν κι εκείνοι που δεν Τον συνάντησαν να αξιωθούν κι αυτοί να δουν την όψη Του. Ο Υιός και Λόγος του Θεού έγινε άνθρωπος, έλαβε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, έλαβε ψυχή και σώμα. Το σώμα αυτό είχε τα χαρακτηριστικά ενός ανθρώπου που έζησε σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο. Δέχθηκε δηλαδή ο Θεός να σχηματιστεί, να λάβει συγκεκριμένη ανθρώπινη όψη, για να σχετιστεί με μας με τον ανθρώπινο τρόπο, έτσι όπως εμείς ξέρουμε, έτσι όπως εμείς μπορούμε.

Ό,τι ισχύει για τον Χριστό, εφαρμόζεται και στις εικόνες της Θεοτόκου και των Αγίων. Και την Παναγία αγαπούμε και τους φίλους του Χριστού, γι’ αυτό θέλουμε να βλέπουμε τις μορφές τους. Όμως η προσκύνηση των Αγίων δεν είναι λατρευτική αλλά τιμητική.

Όσον αφορά στον δεύτερο διδακτικό στόχο, ο π. Μιλτιάδης υπογράμμισε ότι για να απαντήσουμε στο ερώτημα «γιατί τόσοι άνθρωποι ταλαιπωρήθηκαν, βασανίστηκαν,  εξορίστηκαν, έδωσαν την ίδια τους τη ζωή για τις Εικόνες; Γιατί ήταν τόσο σημαντικό;», θα πρέπει να κατανοήσουμε το τι είναι δόγμα και ποια η σχέση του δόγματος με τη ζωή.
Ο Θεός είναι μια ύπαρξη τελείως διαφορετική από ό,τι οι άνθρωποι γνωρίζουμε. Οι Πατέρες της Εκκλησίας λένε πως το Θείο είναι τελείως άγνωστο στις δικές μας εμπειρίες, γιατί είναι τελείως άλλη η φύση του. Για τον λόγο αυτό, δεν μπορούμε να πούμε μόνοι μας τίποτα για τον Θεό.

Επειδή όμως ο Θεός είναι αγάπη, δημιουργεί τον κόσμο και τον άνθρωπο και αποκαλύπτεται σ’ αυτόν. Η αποκάλυψη του Θεού στον κόσμο έγινε μέσα στην ανθρώπινη ιστορία με πολλούς τρόπους. Πώς μπορεί όμως να αναγνωρίσει ο άνθρωπος τι είναι αποκάλυψη αληθινή του Θεού και τι δεν είναι;

Πρώτα απ’ όλα, αναζητώντας τον Θεό με όλη του την καρδιά. Σε αυτούς τους ανθρώπους ο Θεός αποκαλύπτεται και φανερώνεται μέσα στην ψυχή τους. Αυτοί οι άνθρωποι είναι οι Άγιοι της Εκκλησίας μας που αγάπησαν τον Θεό περισσότερο από κάθε τι άλλο στη ζωή τους.

Οι Άγιοι την αποκάλυψη που έζησαν προσπάθησαν να την περιγράψουν, να τη βάλουν σε λέξεις για να τη μοιραστούν με τους αδερφούς τους, έτσι ώστε να λάβουν κι εκείνοι τη χάρη και τη γνώση του Θεού.

Υπήρχαν όμως και άλλες περιπτώσεις που κάποια πρόσωπα ισχυρίζονταν πως ο Θεός τούς φανερώθηκε και τους αποκαλύφθηκε, όμως οι Χριστιανοί αρνούνταν την αποκάλυψη αυτή. Γιατί συνέβαινε αυτό; Μα γιατί αυτό που υποστήριζαν για τον Θεό δεν μπορούσε να γίνει ζωή αληθινή, ζωή που ενώνει τους ανθρώπους με τον Θεό και μεταξύ τους. Η αποκάλυψη αυτή οδηγούσε σε μια ζωή πικρή. Οι άνθρωποι αυτοί τελικά έλεγαν στους άλλους τις δικές τους απόψεις για τον Θεό και δεν κόμιζαν μια εμπειρία αληθινής σχέσης μαζί Του. Αυτό ονομάστηκε αίρεση.
Για μας τους Ορθοδόξους τελικά το δόγμα είναι σημαντικό, γιατί μας οδηγεί στην αλήθεια και στη ζωή.

Συνοψίζοντας, ο ομιλητής επεσήμανε ότι οι Πατέρες μας που αντιστάθηκαν σε αυτούς οι οποίοι επέβαλλαν την απαγόρευση των αγίων Εικόνων, το έκαναν γιατί γνώριζαν πως αυτό το ψέμα θα οδηγήσει σε μια πονεμένη ζωή τους ανθρώπους. Η κορυφαία στιγμή της αποκάλυψης του Θεού στον άνθρωπο είναι η ενσάρκωση του Υιού του Θεού. Η πρώτη Κυριακή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής κατά την οποία γιορτάζουμε την αναστήλωση των Εικόνων ονομάζεται Κυριακή της Ορθοδοξίας.

Στο τέλος της συνάντησης, αφού ο π. Μιλτιάδης απάντησε στα ερωτήματα των Κατηχητών, ευλογήθηκε η Αγιοβασιλόπιτα, μέσα σε κλίμα χαράς και ελπίδας για το ξεκίνημα της νέας χρονιάς! Η επόμενη διαδικτυακή συνάντηση θα πραγματοποιηθεί, συν Θεώ, τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου με ομιλήτρια την κ. Δέσποινα Ζαμάνη – Κόλλια Μs Θεολoγίας-Φιλόλογο, Εκπαιδευτικό-συγγραφέα με θέμα: «Ο Προφήτης Ιωνάς».